🫘 বাকলা Vicia faba
🥬 সবজি 🧬 শিম পরিবার
বাকলা (সবজি)-এর জন্য সাথী গাছ: একসাথে ভালো জন্মায় এমন প্রতিবেশী, যেসব গাছ সে পছন্দ করে না, আর রোপণের টিপস। EkoHarita — Dünya varmış!
🌿 ইন্টারঅ্যাকটিভ টেবিলে খুলুন
ভালো প্রতিবেশী — একসাথে লাগানো যায়
খারাপ প্রতিবেশী — পাশাপাশি লাগানো উচিত নয়
মিশ্র তথ্যের প্রতিবেশী
চাষ ও বপনের টিপস
📅 বপনশরতে বা আগাম বসন্তে (ফেব্রুয়ারি-মার্চ) সরাসরি মাটিতে বপন করুন; ঠান্ডা সহনশীল, হালকা তুষারপাত সইতে পারে
🌱 গভীরতা5 সেমি (প্রায় 2 ইঞ্চি)
📏 ব্যবধানগাছে গাছে 15-20 সেমি; জোড়া সারিতে বপন করে জোড়ার দুই সারির মাঝে ~23 সেমি এবং সারি-গুচ্ছের মাঝে 60-90 সেমি ফাঁক রাখুন
🌞 রোদপূর্ণ রোদ
💧 সেচমাঝারি মাত্রায় পানি দিন; অতিরিক্ত আর্দ্রতা এড়িয়ে চলুন, বিশেষ করে জাব পোকার মৌসুমে বাতাস চলাচল গুরুত্বপূর্ণ
🧺 ফসল তোলাশুঁটি ফুলে উঠলে কিন্তু এখনও সবুজ থাকতেই তুলুন; দেরি করলে বীজ ময়দাটে ও শক্ত হয়ে যায়
🪴 মাটিভারী কিন্তু ভালো নিষ্কাশনযুক্ত, এঁটেল বা দোআঁশ; জৈব পদার্থে সমৃদ্ধ মাটি। আদর্শ pH 6.0-7.0 (হালকা অম্লীয়-নিরপেক্ষ); বপনের আগে কম্পোস্ট মিশিয়ে উর্বর করুন
⭐ কঠিনতাসহজ
🗓️ মৌসুমশরৎ
📅 ক্যালেন্ডারটি উত্তর গোলার্ধ অনুযায়ী তৈরি; দক্ষিণ গোলার্ধে বপনের সময় প্রায় ৬ মাস সরিয়ে নিন।
💡 টিপস: বাকলার জাব পোকা (কালো জাব পোকা) ডগার কচি অংশে ভিড় করে; ফুল আসার পর ডগার অগ্রভাগ কেটে দিয়ে একদিকে পোকা কমান, অন্যদিকে শুঁটি ধরা ত্বরান্বিত করুন।
🤝 সাথী গাছের যুক্তি: পালং শাক, লেটুস, আলু, গাজর, স্ট্রবেরি, বাঁধাকপি পরিবার, সেলারি, মিষ্টি ভুট্টা ও শসার সাথে ভালো মেলে; শিকড়ের রাইজোবিয়াম দিয়ে বাতাস থেকে নাইট্রোজেন বেঁধে বেশি খাদ্যগ্রাসী প্রতিবেশীদের (বাঁধাকপি পরিবার, আলু, ভুট্টা) নাইট্রোজেন জোগায়। গাঁদা ফুল ও স্যাভরি কালো জাব পোকা দূরে রাখে। পেঁয়াজ, রসুন, চাইভস (অ্যালিয়াম গোষ্ঠী) ও মৌরি থেকে দূরে রাখুন; অ্যালিয়াম গোষ্ঠী নাইট্রোজেন বাঁধাই দমন করে, মৌরি অ্যালিলোপ্যাথিক প্রভাবে অঙ্কুরোদগম/বৃদ্ধি বাধাগ্রস্ত করে
🔬 বৈজ্ঞানিক তথ্যসূত্র
- Royal Horticultural Society (t.y.) How to grow broad beans. Erişim adresi: https://www.rhs.org.uk/vegetables/broad-beans/grow-your-own (Erişim: 15 Haziran 2026).
- North Carolina State Extension (t.y.) Vicia faba. North Carolina Extension Gardener Plant Toolbox. Erişim adresi: https://plants.ces.ncsu.edu/plants/vicia-faba/ (Erişim: 15 Haziran 2026).
- Stephens, J.M. (t.y.) Bean, Broad—Vicia faba L. (HS550). Gainesville: University of Florida IFAS Extension (EDIS). Erişim adresi: https://journals.flvc.org/edis/article/view/139448 (Erişim: 15 Haziran 2026).
- West Coast Seeds (t.y.) About Broad Beans. Erişim adresi: https://www.westcoastseeds.com/blogs/wcs-academy/about-broad-beans (Erişim: 15 Haziran 2026).
- West Coast Seeds (t.y.) Companion Planting. Erişim adresi: https://www.westcoastseeds.com/blogs/wcs-academy/companion-planting (Erişim: 15 Haziran 2026).
- The Old Farmer's Almanac (t.y.) How to Grow Fava Beans (Broad Beans): Planting, Growing & Harvesting Tips. Erişim adresi: https://www.almanac.com/plant/fava-beans (Erişim: 15 Haziran 2026).
- Abou Khater, L., Maalouf, F., Balech, R., He, Y., Zong, X., Rubiales, D. ve Kumar, S. (2024) 'Improvement of cool-season food legumes for adaptation to intercropping systems: breeding faba bean for intercropping with durum wheat as a case study', Frontiers in Plant Science, 15, 1368509. doi:10.3389/fpls.2024.1368509.
- Riotte, L. (1998) Carrots Love Tomatoes: Secrets of Companion Planting for Successful Gardening. 2. baskı. North Adams, MA: Storey Publishing. ISBN 9781580170277.
- Cunningham, S.J. (1998) Great Garden Companions: A Companion-Planting System for a Beautiful, Chemical-Free Vegetable Garden. Emmaus, PA: Rodale Books. ISBN 9780875967813.
- Kadıoğlu, S. (2019) 'Erzurum İlinde Yetiştirilen Bazı Bakla (Vicia faba L.) Çeşit ve Popülasyonlarının Verim ve Bazı Agromorfolojik Özellikleri', Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 28(2), s. 112–120. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/tarbitderg/article/663580 (Erişim: 15 Haziran 2026).
- Öncan Sümer, F. ve Erten, H. (2022) 'Farklı Fosfor Dozlarının Baklada (Vicia faba L.) Verim ve Verim Komponentleri ile Protein Oranı Üzerine Etkisi', Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 19(1), s. 103–109. doi:10.25308/aduziraat.1054859.
- Özkan, M. (2025) 'Sürdürülebilir tarım için bakla', TÜRKTARIM Dergisi. Ankara: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. Erişim adresi: https://www.turktarim.gov.tr/Haber/1240/surdurulebilir-tarim-icin-bakla (Erişim: 15 Haziran 2026).