🌱 মটরশুঁটি Pisum sativum
🥬 সবজি 🧬 শিম পরিবার
মটরশুঁটি (সবজি)-এর জন্য সাথী গাছ: একসাথে ভালো জন্মায় এমন প্রতিবেশী, যেসব গাছ সে পছন্দ করে না, আর রোপণের টিপস। EkoHarita — Dünya varmış!
🌿 ইন্টারঅ্যাকটিভ টেবিলে খুলুন
ভালো প্রতিবেশী — একসাথে লাগানো যায়
খারাপ প্রতিবেশী — পাশাপাশি লাগানো উচিত নয়
মিশ্র তথ্যের প্রতিবেশী
চাষ ও বপনের টিপস
📅 বপনবসন্তের শুরুতে (এমনকি হালকা তুষারযুক্ত মাটিতেও) সরাসরি মাটিতে বপন করুন; নির্দিষ্ট বিরতিতে ধাপে ধাপে বপন করা যায়
🌱 গভীরতা3-5 সেমি
📏 ব্যবধান5-8 সেমি (সারির মধ্যে 20-30 সেমি)
🌞 রোদপূর্ণ রোদ / আংশিক ছায়া
💧 সেচমাঝারি; ফুল আসা ও শুঁটি ভরাট হওয়ার সময় নিয়মিত সেচ অত্যন্ত গুরুত্বপূর্ণ
🧺 ফসল তোলাশুঁটি সবুজ ও ভরাট থাকা অবস্থায় (সাধারণত বপনের 60-70 দিন পর) সংগ্রহ করুন; শুকনো দানার জন্য পুরোপুরি পাকা পর্যন্ত অপেক্ষা করুন
🪴 মাটিভালো নিষ্কাশনযুক্ত, মাঝারি আর্দ্র, হালকা নিরপেক্ষ-ক্ষারীয় (pH ~6.0-7.5) মাটি পছন্দ করে; এর শিকড় Rhizobium-এর সাহায্যে নাইট্রোজেন বাঁধে, তাই অতিরিক্ত নাইট্রোজেন সার দেবেন না (নইলে পাতা বেশি, শুঁটি কম হবে)।
⭐ কঠিনতাসহজ
🗓️ মৌসুমবসন্ত / শরৎ
📅 ক্যালেন্ডারটি উত্তর গোলার্ধ অনুযায়ী তৈরি; দক্ষিণ গোলার্ধে বপনের সময় প্রায় ৬ মাস সরিয়ে নিন।
💡 টিপস: মটরশুঁটি যেন দড়ি বা কাঠিতে বেয়ে উঠতে পারে সেভাবে ঠেকনা দিন; ঘন ঘন ফসল তুললে গাছ আরও দীর্ঘ সময় ফলন দেয়।
🤝 সাথী গাছের যুক্তি: প্রায় সব সবজির পাশে নাইট্রোজেন রেখে মাটির উন্নতি করে; গাজর, মুলা, শসা, ভুট্টা, লেটুস ও কুমড়ার সঙ্গে বিশেষভাবে মানানসই। পেঁয়াজ, রসুন ও লিক (পেঁয়াজজাতীয়) থেকে দূরে রাখুন; পেঁয়াজজাতীয় গাছের যৌগ ডালজাতীয় গাছের বৃদ্ধি ও নাইট্রোজেন সংবন্ধন ব্যাহত করে। গ্ল্যাডিওলাসের পাশেও লাগাবেন না।
🔬 বৈজ্ঞানিক তথ্যসূত্র
- Royal Horticultural Society (t.y.) How to grow peas. Erişim adresi: https://www.rhs.org.uk/vegetables/peas/grow-your-own (Erişim: 12 Haziran 2026).
- Missouri Botanical Garden (t.y.) Pisum sativum. Erişim adresi: https://www.missouribotanicalgarden.org/PlantFinder/PlantFinderDetails.aspx?taxonid=280471 (Erişim: 12 Haziran 2026).
- University of Minnesota Extension (t.y.) Growing peas in home gardens. Erişim adresi: https://extension.umn.edu/vegetables/growing-peas (Erişim: 12 Haziran 2026).
- Diffenderfer, D. (t.y.) A gardener's guide to peas. Penn State Extension. Erişim adresi: https://extension.psu.edu/a-gardeners-guide-to-peas (Erişim: 12 Haziran 2026).
- University of Illinois Extension (t.y.) Pea (Pisum sativum) – Hort Answers. Erişim adresi: https://web.extension.illinois.edu/hortanswers/PlantDetail.cfm?PlantID=638&PlantTypeID=9 (Erişim: 12 Haziran 2026).
- West Coast Seeds (t.y.) Companion planting. Erişim adresi: https://www.westcoastseeds.com/blogs/wcs-academy/companion-planting (Erişim: 12 Haziran 2026).
- The Old Farmer's Almanac (t.y.) Growing peas: how to plant, grow, and harvest peas. Erişim adresi: https://www.almanac.com/plant/peas (Erişim: 12 Haziran 2026).
- Gardening Know How (t.y.) Pea plant companions: what are plants that grow with peas. Erişim adresi: https://www.gardeningknowhow.com/edible/vegetables/peas/pea-plant-companions.htm (Erişim: 12 Haziran 2026).
- University of California, Davis (1992) Aphid relief from sweet alyssum. Erişim adresi: https://www.ucdavis.edu/news/aphid-relief-sweet-alyssum (Erişim: 12 Haziran 2026).
- Brennan, E.B. (2016) 'Agronomy of strip intercropping broccoli with alyssum for biological control of aphids', Biological Control, 97, s. 109–119. doi:10.1016/j.biocontrol.2016.02.015.
- Riotte, L. (1998) Carrots love tomatoes: secrets of companion planting for successful gardening. 2. baskı. North Adams, MA: Storey Publishing.
- Öz, M. ve Karasu, A. (2010) 'Bazı bezelye (Pisum sativum L.) çeşitlerinin tohum verimi ve verim komponentlerinin belirlenmesi', Ziraat Fakültesi Dergisi (Uludağ Üniversitesi), 24(1), s. 44–49. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/sduzfd/article/317568 (Erişim: 12 Haziran 2026).
- Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği (t.y.) Doğadaki dayanışma: kardeş bitkiler. Erişim adresi: https://bugday.org/blog/kardes-bitkiler-dogal-bir-bagisiklik-sistemi-olusturuyor (Erişim: 12 Haziran 2026).