🍓 স্ট্রবেরি Fragaria × ananassa
🍓 ফল 🧬 গোলাপ পরিবার
স্ট্রবেরি (ফল)-এর জন্য সাথী গাছ: একসাথে ভালো জন্মায় এমন প্রতিবেশী, যেসব গাছ সে পছন্দ করে না, আর রোপণের টিপস। EkoHarita — Dünya varmış!
🌿 ইন্টারঅ্যাকটিভ টেবিলে খুলুন
ভালো প্রতিবেশী — একসাথে লাগানো যায়
খারাপ প্রতিবেশী — পাশাপাশি লাগানো উচিত নয়
চাষ ও বপনের টিপস
📅 বপনআগাম জাতের জন্য বসন্তে, দীর্ঘ মৌসুমের জন্য শরতে; স্টোলন (রানার) বা চারা হিসেবে রোপণ করা হয়
🌱 গভীরতামুকুট মাটির স্তর বরাবর; শিকড় 5-8 সেমি গভীরে
📏 ব্যবধান25-35 সেমি (সারির মধ্যে 60-75 সেমি)
🌞 রোদপূর্ণ রোদ
💧 সেচনিয়মিত; ফল গঠনের সময় গুরুত্বপূর্ণ, পাতায় পানি না লাগানো ভালো
🧺 ফসল তোলাফল পুরোপুরি লাল হলে বোঁটা ধরে আলতোভাবে সংগ্রহ করুন; পাকার আগে তোলা স্ট্রবেরি মিষ্টি হয় না
🪴 মাটিহালকা অম্লীয় (pH 5.5-6.5), হিউমাসসমৃদ্ধ, ভালো নিষ্কাশনযুক্ত
⭐ কঠিনতাসহজ
🗓️ মৌসুমবসন্ত / শরৎ
📅 ক্যালেন্ডারটি উত্তর গোলার্ধ অনুযায়ী তৈরি; দক্ষিণ গোলার্ধে বপনের সময় প্রায় ৬ মাস সরিয়ে নিন।
💡 টিপস: মাটির কাছাকাছি বেড়ে ওঠা স্ট্রবেরি সহজে পচে যায়; ফলের নিচে খড় বা স্ট্রবেরি ম্যাট (মালচ) দিন। একই বেডে গত 4-5 বছরে টমেটো, আলু, মরিচ বা বেগুন লাগানো হয়ে থাকলে স্ট্রবেরি লাগাবেন না; ভার্টিসিলিয়াম ছত্রাক মাটিতে দীর্ঘ সময় থেকে যায়।
🤝 সাথী গাছের যুক্তি: রসুন, পেঁয়াজ ও চাইভস তীব্র গন্ধ দিয়ে মাকড়সা মাইট/জাবপোকা তাড়ায় এবং স্ট্রবেরিকে ধূসর পচন (Botrytis) থেকে রক্ষা করে; বোরেজ পরাগবাহক ও উপকারী পোকা আকর্ষণ করে। বাঁধাকপি জাতীয় গাছ (বাঁধাকপি, ব্রকলি, ব্রাসেলস স্প্রাউট, ফুলকপি, কোহলরাবি) থেকে দূরে রাখুন: পারস্পরিক বৃদ্ধি দমন এবং পুষ্টি/আর্দ্রতা প্রতিযোগিতা আছে। এছাড়া মৌরি (অ্যালেলোপ্যাথি) এবং টমেটো, আলু, মরিচ, বেগুনের মতো বেগুন পরিবারের গাছ এড়িয়ে চলুন; এগুলো ভার্টিসিলিয়াম ঢলে পড়া রোগের ঝুঁকি বাড়ায়।
🔬 বৈজ্ঞানিক তথ্যসূত্র
- Griffiths-Lee, J., Nicholls, E. ve Goulson, D. (2020) 'Companion planting to attract pollinators increases the yield and quality of strawberry fruit in gardens and allotments', Ecological Entomology, 45(5), s. 1025–1034. doi:10.1111/een.12880.
- Hoover, E.E., Klodd, A., Tepe, E.S. ve Foulk, D. (2024) Growing strawberries in the home garden. University of Minnesota Extension. Erişim adresi: https://extension.umn.edu/fruit/growing-strawberries-home-garden (Erişim: 12 Haziran 2026).
- Traunfeld, J. (2024) Growing Strawberries in a Home Garden. University of Maryland Extension. Erişim adresi: https://extension.umd.edu/resource/growing-strawberries-home-garden (Erişim: 12 Haziran 2026).
- Hughes, H., Ells, J.E., Schweitermann, G., Reich, J., Henson, Y. ve Carter, S. (2025) Strawberries for the Home Garden, Fact Sheet No. 7.000. Colorado State University Extension. Erişim adresi: https://extension.colostate.edu/topic-areas/yard-garden/strawberries-for-the-home-garden-7-000/ (Erişim: 12 Haziran 2026).
- Oklahoma State University Extension (t.y.) Growing Strawberries in the Home Garden. Erişim adresi: https://extension.okstate.edu/fact-sheets/growing-strawberries-in-the-home-garden.html (Erişim: 12 Haziran 2026).
- Royal Horticultural Society (t.y.) How to grow strawberries. Erişim adresi: https://www.rhs.org.uk/fruit/strawberries/grow-your-own (Erişim: 12 Haziran 2026).
- The Old Farmer's Almanac (t.y.) Strawberries: Planting, Growing, and Harvesting Strawberries at Home. Erişim adresi: https://www.almanac.com/plant/strawberries (Erişim: 12 Haziran 2026).
- West Coast Seeds (t.y.) Companion Planting. Erişim adresi: https://www.westcoastseeds.com/blogs/wcs-academy/companion-planting (Erişim: 12 Haziran 2026).
- Riotte, L. (1998) Carrots Love Tomatoes: Secrets of Companion Planting for Successful Gardening. North Adams, MA: Storey Publishing.
- Polat, M. (2008) 'Ankara (Ayaş) Koşullarında Organik Çilek Yetiştiriciliği', Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi, 14(3). doi:10.1501/Tarimbil_0000001031.
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı (t.y.) Çilek. Erişim adresi: https://www.tarimorman.gov.tr/GKGM/Belgeler/Uretici_Bilgi_Kosesi/Dokumanlar/cilek.pdf (Erişim: 12 Haziran 2026).
- Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü (t.y.) Organik Çilek Yetiştiriciliği. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Yalova. Erişim adresi: https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/Belgeler/Yayinlar/103-organik.cilek.pdf (Erişim: 12 Haziran 2026).