🥔 आलू Solanum tuberosum
🥬 सब्ज़ी 🧬 नाइटशेड कुल
आलू (सब्ज़ी) के साथी पौधे: साथ अच्छी तरह बढ़ने वाले पड़ोसी, जिन्हें यह पसंद नहीं करता वे पौधे और बुवाई के सुझाव। EkoHarita — Dünya varmış!
🌿 इंटरैक्टिव तालिका में खोलें
अच्छे पड़ोसी — साथ लगाए जा सकते हैं
बुरे पड़ोसी — अगल-बगल न लगाएँ
विरोधाभासी पड़ोसी
उगाने एवं बुवाई के सुझाव
📅 बुवाईमार्च के अंत में अंकुरित कंदों को 10 सेमी गहराई में, अंकुर ऊपर की ओर रखते हुए लगाएँ
🌱 गहराई10–15 सेमी
📏 दूरी30–35 सेमी (कतार के बीच 60–70 सेमी)
🌞 धूपपूरी धूप
💧 सिंचाईकंद बनना शुरू होते ही नियमित सिंचाई; पानी की कमी से कंद फट सकते हैं
🧺 कटाईपत्तियाँ पीली पड़ने लगें तब हसाद करें; धूप वाले दिन निकालकर कुछ घंटे सुखाएँ
🪴 मिट्टीढीली, गहरी, जैविक पदार्थ से भरपूर, अच्छी जल-निकासी वाली मिट्टी; हल्की अम्लीय pH 5.0–6.5 (स्कैब/खुजली की समस्या में pH को ~5.2 और उससे नीचे, 4.8–5.5 की सीमा में रखना रोग को दबाता है)
⭐ कठिनाईआसान
🗓️ मौसमवसंत/ग्रीष्म
📅 कैलेंडर उत्तरी गोलार्ध के अनुसार है; दक्षिणी गोलार्ध में बुवाई का समय ~6 महीने आगे-पीछे करें।
💡 मुख्य सुझाव: अंकुर 15–20 सेमी के हो जाएँ तो तनों की जड़ के पास मिट्टी चढ़ाकर ढेर बनाएँ (hilling); इससे कंद हरे नहीं पड़ते और उपज बढ़ती है। फ़सल-चक्र: एक ही ज़मीन पर 3 साल में एक बार आएँ; टमाटर/बैंगन जैसी रात-छाया (nightshade) कुल की फ़सल के बाद न लगाएँ।
🤝 साथी तर्क: बीन (फलियाँ), मक्का, गेंदा और हॉर्सरैडिश के साथ आमतौर पर अच्छा साथी है; उसी कुल के बैंगन और टमाटर के साथ-साथ खीरा, कद्दू और रसभरी से अधिकांश स्रोत दूर रखने की सलाह देते हैं (ब्लाइट/एक ही कीट का जोखिम)। प्याज़ और फूलगोभी पर स्रोत आपस में विरोधाभासी हैं (mixed)।
🔬 वैज्ञानिक संदर्भ
- University of Minnesota Extension (2026) Growing potatoes in home gardens. Erisim adresi: https://extension.umn.edu/vegetables/growing-potatoes (Erisim: 15 Haziran 2026).
- University of Illinois Extension (t.y.) Potato (Solanum tuberosum) – Hort Answers. Erisim adresi: https://web.extension.illinois.edu/hortanswers/plantdetail.cfm?PlantID=589&PlantTypeID=9 (Erisim: 15 Haziran 2026).
- Utah State University Extension (t.y.) Potatoes in the Garden. Erisim adresi: https://extension.usu.edu/yardandgarden/research/potatoes-in-the-garden (Erisim: 15 Haziran 2026).
- University of Maryland Extension (t.y.) Growing Potatoes in a Home Garden. Erisim adresi: https://extension.umd.edu/resource/growing-potatoes-home-garden (Erisim: 15 Haziran 2026).
- Royal Horticultural Society (t.y.) Solanum tuberosum (potato). Erisim adresi: https://www.rhs.org.uk/plants/106242/solanum-tuberosum-potato-irish-potato/details (Erisim: 15 Haziran 2026).
- North Carolina State Extension (t.y.) Solanum tuberosum – Extension Gardener Plant Toolbox. Erisim adresi: https://plants.ces.ncsu.edu/plants/solanum-tuberosum/ (Erisim: 15 Haziran 2026).
- West Virginia University Extension (t.y.) Companion Planting. Erisim adresi: https://extension.wvu.edu/lawn-gardening-pests/gardening/garden-management/companion-planting (Erisim: 15 Haziran 2026).
- West Coast Seeds (t.y.) Companion Planting – WCS Academy. Erisim adresi: https://www.westcoastseeds.com/blogs/wcs-academy/companion-planting (Erisim: 15 Haziran 2026).
- Chadfield, V.G.A., Hartley, S.E. ve Redeker, K.R. (2022) 'Associational resistance through intercropping reduces yield losses to soil-borne pests and diseases', New Phytologist, 235(6), s. 2393-2405. doi:10.1111/nph.18302
- Ozdemir, M. ve Arslanoglu, F. (2021) 'Samsun Ekolojik Kosullarinda Bazi Patates Cesitlerinin Yumru Verimi ve Kalite Ozelliklerinin Belirlenmesi', Uluslararasi Tarim ve Yaban Hayati Bilimleri Dergisi, 7(2), s. 286-296. doi:10.24180/ijaws.913315
- Mustafa Kemal Universitesi Tarim Bilimleri Dergisi (t.y.) Sozlesmeli patates yetistiriciligi sisteminin ureticiler acisindan degerlendirilmesi: Tomarza ilcesi ornegi. Erisim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/mkutbd/article/1429618 (Erisim: 15 Haziran 2026).
- Montana State University Extension (t.y.) Potato Growing Guide. Erisim adresi: https://www.montana.edu/extension/valley/potatoguide.html (Erisim: 15 Haziran 2026).